Saç Neden Dökülür?


SAÇ DÖKÜLMESİ HAKKINDA:

Saç dökülmesine neden birçok faktör vardır. Ancak öncelikle sağlık saçlar hakkında biraz bilgi verelim. Baş derimiz deki saçlar, yaşam döngüleri gereği doğar, yaşar, ölür ve atılırlar bu döngü insan hayatı boyunca devam eder bu döngü sırasında günlük olarak 80-120 saç teli dökülerek atılır. Bu dökülme miktarı sağlık bir saç derisi için normaldir. Ancak bu sayı artıyorsa saç dökülmesi sorunuyla karşı karşıya olduğunuzu düşünmeye başlayabilirsiniz. Peki bu sayının arttığını saç dökülme sorunu yaşamaya başladığımızı nasıl fark ederiz ? Normal şartlarda günlük 80-120 saç telimizin döküldüğünü çok fazla fark etmeyiz. Bu sayı artmaya başladığında; yastıkta, duşta, saç fırçasında, şimdiye kadar fark etmediğimiz miktarda saç teli görmeye başlarız. İşte bu noktada anlaşılır ki, saç dökülmesi sorunu ile karşı karşıyayız. İşin daha da kötüsü; Biz bu durumu fark ettiğimizde, saç dökülmesi sorunumuz, aslında en az 3 ay önceden başlamış olmasıdır. Çünkü saç dökülmesine neden olacak sebeplere maruz kalmış olan saçlar, hemen dökülme evresine geçmezler. Dökülme evresine geçme hızları ve miktarları artar. Dolayısı ile dökülme evresinde bulunan saç miktarı artar ve ardından hızla atılırlar. Saçların dökülme evresine geçmesi ve atılması arasında geçen süre 3-4 aydır. Bu süreçlere bağlı olarak artan dökülme miktarı ardında, en az üç ay önceye dayanan bir veya birden fazla dökülme nedeni yatar. Bu durumda, dökülmeye sebep olabilecek nedenler değerlendirilerek  acilen önlem alınması gerekir. Eğer bir önlem alınmazsa süreç ilerledikçe sorunu çözmek, saç döngüsünü düzene sokmak ve kaybedilen saçların geri kazanmak daha uzun bir süreç ve çaba gerektirecektir.

SAÇ DÖKÜLMESİ NEDENLERİ:

Saç dökülmesi birçok nedenle ortaya çıkabilir. Başlıca nedenler arasında;

•Yüksek DHT ( DIHYDRO TESTESTERON HORMUNU) düzeyi

•Hormonal ve genetik faktörler.

•Yetersiz kan dolaşımı

•Aşırı yağlanma

•Protein, Sulfur ve amino acidlerce yetersiz beslenme

•Vitamin ve mineral eksikliği (Biotin, E Vit. B Vit. Çinko, Bakır Vb)

•Çevresel faktörler ve kirlilikler

•Aşırı yağlanma ve kepeklenme

•Hamilelik ve doğum

•Menopoz,

•Çeşitli ilaçlar ve medikal tedaviler sayılabilir.

Yukarıda sıralan nedenlerden dolayı, saçın 3 aşamalı yaşam döngüsü bozulur. Saç üretim fazı olan anajen evrenin süresi %80 oranında kısalırken, saçların döküldüğü telogen evrenin süresi %40 oranında uzar. Kısalan Anagen evre nedeniyle saçlar hızla atılma evresi olan telogen evreye geçer. Saç folikülü güçlenip büyümek için yeterli zamanı bulamadan dökülmeye başlar. Yaşam döngüsü bozulan saçlar her seferinde daha ince ve zayıf çıkar, zamanla minyatürleşir ya da hiç çıkamamaya başlar.

SAÇ DÖKÜLME TİPLERİ:

ANDROGENETİK ALOPECİA (Erkek Tipi Saç Dökülmesi):

Androjen hormonların yüksekliğine veya saçların bu hormonlara karşı aşırı duyarlılığına bağlı olarak saçlarda anagen evre kısalıp telogen evre uzar. Bu durum alın ve tepe kısmında bulunan saçların daha hızlı dökülmesine ve seyrekleşmeye neden olur.

Androgenetik Alopecia Özellikleri

•Hem erkekler, hem de kadınlar için önemli bir sorundur.

•Erkeklerde 30 yaşından sonra % 30, 50 yaşından sonra % 50 oranında Androgenetik Alopesi görülmektedir.

•35-40 yaş arası kadınların %25 i, 40 yaş üzerinde ise %50 sinde saçlarda dökülme görülür.

•Saçları dökülen kadınların %20 sinde pozitif aile öyküsü yer alır.

•İlk olarak saçlarda yavaş ve ilerleyici incelme (minyatürizasyon) görülür.

•Erkeklerde alın saç çizgisinin çekilir, kadınlarda alın saç çizgisi korunur.

•Alın ve tepe kısmındaki saçlar incelerek yoğunluğu azalır.

•Ense ve yan kısımlardaki saçlar sağlam kalır.

Saçlı deride anagen evredeki kıl foliküllerinin çok hızlı bir şekilde telogen evreye geçmesine bağlı olarak saç dökülmesinin artmasıdır. Saçlı deri normal olup herhangi bir inamasyon yoktur.Genellikle 3-4 ay içinde saçlar incelir, yoğun dökülme ve saçlarda seyrekleşme ortaya çıkar.


TELOGEN EFFLUVIUM

•Ateşli hastalıklar

•Şiddetli enfeksiyon

•Kötü beslenme ve ani kilo kayıpları.

•Ağır ameliyatlar Stres.

•Hipotiroidi, hipertiroidi

•Anemi ve demir eksikliği

•Çinko eksikliği Vitamin eksikliği (B12, folik asit ve biotin)

•İlaçlar (Doğum kontrol hapları, parazit ilaçları, kolestrol düşürücü ilaçlar, pıhtılaşmayı önleyen ilaçlar)

•Doğum sonrası saç dökülmesi.



ANAGEN EFFLUVIUM

Anagen Effluvium,sitotoksik ilaçlar hücre bölünmesini durdurduğu için kıl follikülünün matrikside etkilenir ve yaklaşık saçların %90 ının döküldüğü saç hastalığına verilen isimdir.



ALOPECIA AREATA

Saç, sakal, kaş ve kirpikler, gövde, kol ve bacaklardaki tüm kılların lokalize dökülmesi ile karakterize bir hastalıktır.

Alopesia Areata' nın oluşumunda genetik yatkınlık ve stres önemli rol oynar.

Diyabet, romatoid artrit, tiroid hastalıkları, sistemik lupus eritematozus ve addison hastalığı olan kişilerde daha sık alopesi areata görülür.

Alerji, kötü beslenme, vitamin eksikliği veya alınan bazı gıdalarla ilişkisi yoktur.

Alopesi Areata bulaşıcı değildir.

Alopesi Areatanın Özellikleri

En sık saçlı deri (% 66,8-% 95), sakal bölgesi (% 28), kaş (% 3,8) ortaya çıkar.

Saçlı deri veya sakal bölgesinde yuvarlak saçsız alanlar ortaya çıkar.

Saçsız alanların çevresinde kısa ve incelmiş saçlar bulunur.

Bazen tırnaklarda beyaz çizgiler, tırnak plağında matlaşma, incelme ve kırılma görülebilir.

Daha çok koyu renkli saçları tutma eğilimindedir.

Alopesi areatanın iyileşme döneminde, saçsız alanlardan yeniden büyüyen saçlar beyaz renkte ve incedir. Bu saçlar zamanla kalınlaşır ve rengi koyulaşır.


SAÇ DÖKÜLMESİ ÖNELENEBİLİR Mİ ?

Bu sorunun cevabı evet, önlenebilir. Ancak öncelikle saç dökülmesine sebep olan nedenlerin doğru tespit edilmesi ve bu doğrultuda önlemlerin alınması çok önemlidir. Aksi durumda eksik ya da yanlış yetersiz uygulamalar sonunda saç dökülmesi sorunun tam anlamıyla çözümü olamayabilir. Saç dökülmesi sorunu yaşayan kişinin öncelikle, kan sayımı, troid (T3, T4, TSH), açlık kan şekeri ölçümü gibi bazı tetkikleri yaptırması saç dökülmesine neden olan sistemik bir rahatsızlık olup olmadığının tespiti açısından son derece önemlidir. Zira, Saç dökülmesini tetikleyecek sistemik rahatsızlık varsa, bu konuda gerekli önlemler alınmadan saç dökülmesinin önüne geçmek mümkün olmayabilir. Böyle bir durumda gerekli önlemler alınmadan saç dökülmesini tedavi etmeye çalışmak; Çatlakları olan bir kovaya su doldurmaya benzer. Öncelikle çatlakları onarmak gerekir. Ayrıca öncelik sistemik rahatsızlığın tedavi edilmesidir.

Saç dökülmesine neden olan bir çok faktör vardır. Ve bu faktörlerin bir çoğu aynı anda birbirini tetikleyerek ya da bağımsız olarak saç dökülmesine sebep olabilir. Örneğin erkek tipi saç dökülmesi dediğimiz Androgenetik Alopecia da ana faktör erkeklik hormonu DHT (DihidroTestesteron)dur. Bu hormon insan sağlığı için son derece gerekli bir hormon olmasına karşın bazı kişilerin saç köklerinin DHT’a karşı hassasiyet göstermesine bağlı olarak saç dökülmesine neden olur. Ancak dökülmeye neden bu faktörün yanında yanlış beslenme,stres, kan dolaşımının yetersiz olması; gibi faktörlerde dökülmeyi arttırabilir. Kaldı ki saydığımız bu faktörlerin her biri tek başına bile saç dökülmesine neden olabilir. Dolayısı ile saç dökülmesi sorununa çözüm ararken, sadece bir nedene yönelik değil olası bir çok saç dökülme nedenine çözüm üretecek bir yol izlenmelidir.